4 września 2026 roku na cmentarzu Przemienienia Pańskiego w Żywcu odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy „Grób Weterana Walk o Niepodległość i Wolność Polski”, nadanej przez Instytut Pamięci Narodowej, poświęconej pamięci przodownika Policji Państwowej II Rzeczypospolitej Józefa Szczepanika. Na grobie umieszczono również tabliczkę informacyjną ufundowaną przez wnuka przodownika — mjr. SG w st. spocz. Mariusza Szczepanika.
Wnioskodawcą wpisania grobu do ewidencji grobów IPN był Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. śląskiego. Pomysłodawcą i jednym z głównych organizatorów uroczystości był Zespół Zarządu Głównego NSZZ Policjantów w Warszawie oraz Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów w Katowicach ds. opieki nad grobami i miejscami pamięci o policjantach.
Przodownik Policji Państwowej Józef Szczepanik to postać szczególnie związana z historią Żywca-Zabłocia. Był żołnierzem I wojny światowej, uczestnikiem walk z bolszewikami w 1920 roku oraz Komendantem Posterunku Policji Państwowej w Zabłociu, które dziś jest dzielnicą Żywca. Słowa policyjnej roty ślubowania wypełnił do końca — zginął 1 września 1939 roku na Posterunku Policji w Zabłociu, w okolicznościach, które do dziś pozostają niewyjaśnione.
Uroczystość miała charakter patriotyczny, historyczny i edukacyjny. Była wyrazem pamięci o przedwojennym policjancie, ale również przypomnieniem o losach funkcjonariuszy Policji Państwowej II RP, którzy w czasie wojny i okupacji zapłacili najwyższą cenę za wierność Polsce, mundurowi i złożonej przysiędze.
Obchody rozpoczęły się Mszą Świętą w kościele na żywieckim cmentarzu. Uroczystościom towarzyszyła oprawa muzyczna Orkiestry Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. W wydarzeniu uczestniczyła rodzina przodownika PP Józefa Szczepanika, w tym jego wnuk mjr SG w st. spocz. Mariusz Szczepanik wraz z małżonką.
W uroczystości udział wzięli przedstawiciele Senatu RP, Sejmu RP, Instytutu Pamięci Narodowej, władz samorządowych województwa śląskiego, miasta Żywca i powiatu żywieckiego, Komendy Powiatowej Policji w Żywcu, Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach, Szkoły Policji w Katowicach, Straży Granicznej, Wojska Polskiego, Służby Więziennej, Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.”, lokalnych stowarzyszeń, szkół, pocztów sztandarowych oraz mieszkańców Żywca.
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Policjantów reprezentowali przedstawiciele struktur krajowych, wojewódzkich, szkolnych i terenowych, w tym członkowie Zespołu ZG NSZZP i ZW NSZZP w Katowicach ds. opieki nad grobami i miejscami pamięci o policjantach. Obecni byli m.in. podinsp. Kazimierz Barbachowski — Wiceprzewodniczący Zarządu Głównego NSZZ Policjantów, podinsp. Tomasz Głuchowski — Przewodniczący Zarządu Szkolnego NSZZP Szkoły Policji w Katowicach, mł. insp. Grzegorz Kuliberda — Wiceprzewodniczący-sekretarz Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. śląskiego, asp. szt. Wiesław Kumorek — Przewodniczący ZT NSZZP przy KPP w Żywcu, a także przedstawiciele licznych zarządów terenowych NSZZ Policjantów.
Szczególny wymiar uroczystości nadała obecność młodzieży żywieckich szkół wraz z pocztami sztandarowymi. Dzięki temu wydarzenie stało się nie tylko aktem pamięci, ale również ważną lekcją historii lokalnej, policyjnej i narodowej. To właśnie takie inicjatywy pozwalają przekazywać kolejnym pokoleniom wiedzę o funkcjonariuszach, którzy służbę Polsce traktowali jako zobowiązanie aż do końca.
Dla Zarządu Głównego NSZZ Policjantów pamięć o funkcjonariuszach Policji Państwowej II RP oraz autonomicznej Policji Województwa Śląskiego pozostaje jednym z ważnych elementów tożsamości naszego środowiska. Od 36 lat NSZZ Policjantów angażuje się w inicjatywy związane z kultywowaniem pamięci o policjantach, którzy służyli Polsce, dbając nie tylko o sprawy współczesnych funkcjonariuszy, ale również o dziedzictwo tych, którzy byli przed nami.
Dzisiejsi policjanci są spadkobiercami tej historii. Dlatego obowiązkiem współczesnego środowiska policyjnego jest troska o groby, miejsca pamięci i nazwiska funkcjonariuszy, którzy przez lata byli zapomniani lub znani jedynie lokalnym społecznościom i rodzinom. Przywracanie ich pamięci jest aktem sprawiedliwości wobec historii.
Uroczystość w Żywcu była możliwa dzięki współpracy wielu instytucji i osób, w tym Komendy Powiatowej Policji w Żywcu, Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, Urzędu Miasta Żywca, Starostwa Powiatowego w Żywcu, Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach, struktur NSZZ Policjantów oraz osób od lat pielęgnujących lokalną pamięć historyczną.
Zarząd Główny NSZZ Policjantów składa podziękowania wszystkim uczestnikom uroczystości, przedstawicielom instytucji, służb, samorządów, organizacji społecznych, szkołom, pocztom sztandarowym oraz mieszkańcom Żywca, którzy oddali hołd przodownikowi Policji Państwowej Józefowi Szczepanikowi.
Szczególne słowa uznania kierujemy do członków Zespołu ZG NSZZP i ZW NSZZP w Katowicach ds. opieki nad grobami i miejscami pamięci o policjantach oraz do Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów przy KPP w Żywcu za zaangażowanie, poświęcony czas i konsekwentne działania na rzecz organizacji tego patriotycznego przedsięwzięcia.
Cześć i chwała przodownikowi Policji Państwowej Józefowi Szczepanikowi.
Cześć Jego pamięci.
Maciej Dziergas
